Uitbesteding van clientenonderzoek in het kader van de Wwft

Uitbesteding van clientenonderzoek in het kader van de Wwft

Op 20 mei 2015 heeft het Europees Parlement de Vierde Anti-Witwasrichtlijn ondertekend. Deze leidt in Nederland tot aanscherping van de verplichtingen in de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) en heeft ingrijpende gevolgen voor de plichtige instellingen en hun bedrijfsprocessen.
Inspiratie voor de richtlijn komt met name voort uit de aanbevelingen van de Financial Action Task Force (FATF) en ontwikkelingen in de bestrijding van witwassen en financieren van terrorisme. 

In de maatschappij bestaat steeds meer consensus dat er meer gevraagd mag worden van instellingen ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme. Ook bij de instellingen zelf neemt het bewustzijn toe dat clientenonderzoek een serieuze zaak is en bijdraagt aan een integere bedrijfsvoering. Clientenonderzoek behoort tot het verantwoordelijke takenpakker van MT leden en compliance officers doen hun intrede. Potentiële bedreigingen kunnen van overal ter wereld komen en criminelen en terroristen worden steeds inventiever. Ook is er een toenemende focus op transparantie en informatiedeling.

Een van de belangrijkste ankers van de Vierde Anti-Witwasrichtlijn is de risico gebaseerde aanpak welke zowel geldt voor de lidstaat, toezichthouder als instelling welke onder de richtlijn valt. Toezichthouders constateren bij controles in de gevallen dat het niet goed gaat met name een gebrekkige vastlegging van de transactie en verwachten naar de toekomst toe derhalve ook een verhoogde aandacht voor het transactie gedeelte.

Onder de Wwft bestaat een mogelijkheid om clientenonderzoek gedeeltelijk uit te besteden aan een derde met uitzondering van de voortdurende controle van de zakelijke relatie en de tijdens de duur van deze relatie verrichte transacties. De instelling blijft uiteindelijk zelf verantwoordelijk voor een goede uitvoering van het clientenonderzoek. 

Het is een positieve ontwikkeling dat instellingen voor hun clientenonderzoek steeds meer gebruik maken van technologische ondersteuning en uitbesteding aan derden welke uiteindelijk de kans op fouten vermindert. Voor wat betreft de keuze van deze partijen is het echter wel zeer van belang om een zorgvuldige afweging te maken en een goed begrip te hebben wat het product nu precies doet. Op de markt begeven zich bijvoorbeeld steeds meer partijen welke ten onrechte claimen volledig Wwft proof oplossingen te kunnen bieden. In de praktijk komt dit veelal neer op het enkel checken van clientgegevens tegen (al dan niet white labelled) PEP en Sanctie Lijsten in combinatie met een agressieve marketing strategie waarbij de namen van toezichthouders en beroepsorganisaties te pas en te onpas worden ingezet en misbruikt. Er is hierbij verder totaal geen aandacht voor het transactiegedeelte en volledig Wwft proof oplossingen zijn dus niet mogelijk.

Daarnaast zijn er ook spelers op de markt welke Ultimate Beneficial Owners (UBO’s) bij benadering menen te kunnen vaststellen en globale aanbieders welke geen getailorede oplossingen bieden voor specifieke instellingen in Nederland. Ook hier geldt voor dat dit te kort door de bocht is en niet bijdraagt aan een volledig en accuraat clientenonderzoek. Daarnaast is de directe beschikbaarheid van clientgegevens ook een belangrijk aandachtspunt bij de keuze voor een derde partij. 
Al met al meer dan genoeg argumenten om een zorgvuldige afweging te maken bij het uitbesteden van clientenonderzoek aan een derde in het kader van de Wwft waarbij instellingen zich goed bewust moeten blijven dat volledige uitbesteding dus niet kan en zij zelf verantwoordelijk blijven voor een goede uitvoering van het clientenonderzoek.